طرح سهمیه بندی بنزین از دیدگاه آیت الله شجاعی :

از آنجایی که مصرف بنزین در کشور ما بسیار بالاست ، به طوری که در سال گذشته حدود 6 میلیلرد دلار از بودجه مملکت برای وارد کردن بنزین صرف شد که این میزان حدود 60% از کل نیاز کشور را تامین میکند و 40% دیگر را از منابع داخلی تامین میکنیم و این بنزین توسط وسایل موتوری و بویژه اتومبیل ها مصرف می شوند و آلودگی بسیار زیاد و جبران ناپذیری را هم به دنبال دارند تصمیم دولت و مجلس بر آن شد که به نوعی بر این مصرف افسار گسیخته کنترل  و نظارت شود تا هم مصرف بنزین کمتر شود و هم آلودگی ناشی از مصرف آن کمتر شود.

اقداماتی چون گازسوز کردن یا دوگانه سوز کردن وسایل نقلیه از جمله اقداماتی بود که به نوعی برای این منظور انجام شد .

در کنار فواید ذکر شده از کنترل مصرف سوخت در کشور ، اگر نگاه عمیقتری به این مساله داشته باشیم درخواهیم یافت که اگر طرح و برنامه ای برای کنترل مصرف سوخت اجرا شود که بتواند حتی سالانه 1 میلیارد دلار از هزینه های دولت به منظور واردات بنزین را کم کند ،بدون شک با مدیریت صحیح ، این میزان اعتبار میتواند برای ایجاد اشتغال برای صدها تن از جوانان این مرزو بوم به کار افتد یا سرمایه ای شود برای اجرای پروژه های عظیم صنعتی .

برای رسیدن به این اهداف راه های متعددی مطرح شد که طرح سهمیه بندی بنزین یکی از این را ه ها بود که بنده شخصا با این روش مخالف بودم و هستم و در صحن علنی مجلس هم مخالفتم را با این طرح ابراز کرده ام.

در این طرح بناست که بنزین تولید شده در داخل کشور با یارانه به قیمت لیتری 100 تومان به صورت محدود و سهمیه بندی شده در اختیار مردم قرار بگیرد و هر کسی به اندازه ای که دولت برایش تعیین میکند روزانه حق استفاده از بنزین را داشته باشد و اگر کسی قصد داشت بیش از سهمیه خودش مصرف کند باید بنزین وارداتی بخرد که نرخ آن هم توسط دولت تعیین خواهد شد ولی آنچه مسلم است این قیمت حاصل جمع قیمت نفت وارداتی و هزینه حمل ونقل و پرسنل و نیروی انسانی خواهد بود که شاید به حدود لیتری 400 تومان یا چیزی بیشتر از رقم برسد.

این طرح مزایای خاص خود را دارد که کم تر شدن و کنترل مصرف سوخت یکی از آثار آن است ولی به اعتقاد بنده معایب این طرح هم غیر قابل چشم پوشی است.

بزرگترین عیب این طرح نارضایتی مردم است.

مردمی که تا کنون هر میزان بنزین را با یارانه لیتری 80 تومان دریافت میکردند حالا باید ناگهان تغییر رویه بدهند و بنزین بسیار کمتری را مصرف کنند که این خودش به لحاظ روانی بار و فشار زیادی را به جامعه تحمیل میکند ، در ضمن در نتیجه اجرای این طرح و با فرض قبول آن توسط مردم ،آنها باید از وسایل نقلیه عمومی استفاده کنند که آن هم هنوز به اندازه طبیعی و معمول هم محیا نیست چه برسد به حل مشکل.

من احساس میکنم بالا بردن قیمت بنزین بسیار بهتر از محدود کردن مصرف بنزین است.

البته تا حدی که مردم از عهده آن برآیند.

به نظر من می توانیم بین قیمت و میزان تولید داخلی بنزین و قیمت و میزان واردات بنزین یک معدل را در نظر بگیرم که مثلا شاید عددی حدود لیتری 200 تومان یا 180 تومان شود و بعد کل بنزین را بدون محدودیت با این قیمت واگذار کنیم تا هر کسی به میزان مصرفش از آن استفاده کند . با اجرای این طرح نسبت به طرح سهمیه بندی فشار کمتری به مردم وترد میشود که البته اندک فشار حاصل از افزایش قیمت را هم میتوانیم با اندکی یارانه کمتر کنیم و دولت هم  هیچگونه یارانه ای را پرداخت نمیکند.ضمن اینکه به طور معمول مصرف آن هم باید کمتر شود.

البته در این میان بحث قاچاق بنزین هم از بحث های مهم امروز به حساب می آید و بحث کارت هوشمند سوخت می تواند تا حد زیادی در کنترل قاچاق سوخت کمک کند و این مشکل را هم مرتفع کند.

 البته در بحث قاچاق سوخت هم معتقدم مردم ما نباید دو بار برای بنزین هزینه کنند یعنی یکبار برای جلوگیری از قاچاق سوخت بالا رفتن قیمت آن را تحمل کنند و هزینه اش را بپردازند و یکبار هم بخاطر ضعف ما در کنترل مرز ها و جلوگیری از قاچاق سوخت هزینه بپردازند.ما باید مرز هایمان را بسیار جدی تر از آنچه امروز هست مورد بررسی و مراقبت قرار دهیم و با مجرمان و قاچاقچیان برخورد بسیار محکم تری انجام دهیم تا دیگر کسی جرات ریسک قاچاق را به خودش ندهد.

وقتی در کشور همسایه ما یعنی ترکیه یا پاکستان بنزین با قیمت لیتری 600 تومان یا بیشتر توزیع میشود مسلما احتمال قاچاق سوخت هم بیشتر میشود.با این عمل احتمال قاچاق سوخت هم بسیار کمتر میشود که جا دارد مینجا ضم تشکر از مرزبانان زحمت کش از آنها و پلیس تقاضا کنم تدبیر جدی تری برای حل این مشکل بنمایند.

به هر حال ما تلاش میکنیم آنچه فکر میکنیم به نفع مردم و مملکت است اتفاق بیافتد ولی در نهایت امیدوارم هر چه اتفاق افتاد به نفع مردم باشد.

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته